Featured Posts

Over codecs, compressie en converteren

February 2, 2017

 

De tijd van de VHS tapes en pellicule mag dan wel achter ons liggen, de verwarring omtrent videoformaten is er enkel groter op geworden. Daarom proberen we in deze blogpost toch wat licht in de duisternis te brengen.

 

Eerst moeten we een theoretisch uitstapje maken om te begrijpen hoe video vandaag de dag in digitaal formaat wordt opgeslagen. Een video bestaat uit een reeks snel achter elkaar volgende beelden. In Europa hanteren we het PAL formaat en dat definieert zo'n 25fps (frames per second of beelden per seconde). Als we elk videobeeld of 'frame' gewoon opslagen op een computer hebben we, grofweg gerekend, zo'n 410 Gigabyte nodig voor een uurtje film. Niet erg handig.

 

Om video wat handelbaarder te maken gebruiken we digitale compressietechnieken. In de videowereld spreken we van codecs (coderen/decoderen) als we het hebben over de gebruikte technieken om dit te verwezenlijken. Er zijn 2 soorten compressietechnieken: Lossy en Lossless. 

 

Lossless of lossy compressie: kwaliteit vs. bestandsgrootte

 

Lossless compressie zorgt ervoor dat na het decoderen, de gegevens exact identiek zijn aan de gegevens bij het encoderen. Er is weinig kwaliteitsverlies, maar de bereikte compressie is gering, waardoor de bestanden nog steeds groot zijn. 

 

Bij lossy compressie is de data na het decoderen niet gelijk aan de oorspronkelijke data. Er wordt een zekere hoeveelheid gegevens verwijderd. Slimme computeralgoritmes proberen uit te vissen hoe ze je video zo goed mogelijk kunnen reconstrueren, gebruik makend van zo min mogelijk informatie. Hoe ze dit exact bereiken, is interessant leesvoer, maar dat zou ons wat te ver brengen. Dergelijke compressiemethodes kunnen enorme bestanden verkleinen tot een fractie van hun oorspronkelijke grootte. Zo krijgen we ons uurtje video makkelijk onder de Gigabyte. We verliezen wel kwaliteit, maar winnen enorm aan gebruikersgemak, een niet altijd simpele afweging om te maken. Dat is dan ook de reden waarom er verschillende methodes zijn ontwikkeld, elk met hun eigen toepassingsdomein.

 

Codecs en hun toepassingen

 

Grofweg kunnen we in de videowereld 3 grote groepen onderscheiden: Camera codecs, editing codecs en delivery codecs. De benaming laat al verstaan waar hun toepassing ligt. 

 

Camera codecs (XDCAM, AVCHD, RAW, … ) zijn specifiek ontworpen voor gebruik in een camera en niet zelden ontwikkeld door de producent. 

 

Editing codecs (ProRes, DNxHD, … ) worden vooral gebruikt in de editing omgeving en het uitwisselen van beelden tussen productiehuizen. Ze zijn erop gericht om tot zo min mogelijk informatieverlies te leiden en ondersteunen een flexibele werkmethode voor de monteur. Bestandsgrootte is hier van ondergeschikt belang, en dergelijke bestanden kunnen dan ook oplopen tot ettelijke Gigabytes. 

 

Delivery formaten zijn gericht op de consument (MP4, H264, mpeg, … ) en worden gebruikt voor distributie op dvd’s, internet, blu-ray, … De hoeveelheid data die nodig is per seconde – data rate, uitgedrukt in mbps, megabit per seconde – is hier veelal de bepalende factor. Er wordt dus aanzienlijk wat kwaliteit opgeofferd door je Youtube filmpje om ervoor te zorgen dat het zonder haperen afspeelt. Het spreekt dan ook voor zich dat dergelijke video's nog moeilijk te verwerken zijn achteraf, want informatie die verloren is, blijft verloren.

 

Waarom speelt de ene .mov wel af en de andere niet?

 

Om het hele zootje nog wat ingewikkelder te maken, gebruiken we videobestanden meestal in een 'container' formaat. Een .mov, avi, wmv, mkv, … bestand is in wezen een vergaarbak voor uiteenlopende media types. Zo bevatten ze naast de videofile ook de audio, al dan niet in verschillende versies, ondertitels,… Waarom de ene video wel afspeelt en de andere van hetzelfde bestandstype niet, wordt bepaald door de codec die gebruikt is voor de video compressie. Als je computer de codec niet herkent dan heb je geen beeld, ondanks dat andere .mov files wel perfect afspelen. 

 

We krijgen van klanten wel eens de vraag of ze de rushes mogen hebben. Geen probleem, maar de codecs van deze bestanden worden zelden ondersteund op een standaard media speler. De kans is dus klein dat ze kunnen worden afgespeeld. 

 

Gewoon even converteren toch?

 

Je kan makkelijk video converteren van de ene codec naar de andere door gebruik te maken van video encoding software. Echter, kwaliteit die verloren gegaan is, kan niet meer terug gewonnen worden, en elke encoding zal nieuw kwaliteitsverlies introduceren. Het is dus aan te raden van steeds naar de 'bron bestanden' terug te grijpen. Je houdt dus best een hoge kwaliteitsversie van je project bij als 'bron' voor alle latere conversies, zo blijf je een goed resultaat behouden.

 

Hopelijk is de wereld van de digitale video nu een tikkeltje duidelijker. 

Share on Facebook
Please reload

Blog.

  • Grey Facebook Icon
  • Grey Vimeo Icon
  • Grey Instagram Icon
  • Grey LinkedIn Icon

25 years of audiovisual experience

Prom.Video - Winderickxplein 12 bus 5 - B-1652 Alsemberg

tel: +32 2 381 10 23

mail: welcome@promvideo.be

btwnr: BE 0441.119.772

© 2017 Prom.Video bvba.